‘Er is altijd een manier om door te gaan’

De voordeur van het appartement op de eerste etage staat al open. Links de badkamer, vol met was, en rechts de slaapkamer. Bloeiende planten op de vensterbank, grote eikenhoutenkasten tegen de wand. Clara Scholten (92) is druk in de weer met handdoeken. Ze heeft last van lekkage en heeft geen idee waar die vandaan komt. Ook in de woonkamer heeft de vloerbedekking donkere vlekken. Maar ze heeft alles onder controle. Ze heeft een melding gemaakt en gaat ervan uit dat er snel iemand komt om het op te lossen. Ze praat direct honderduit, terwijl ze tegelijkertijd thee en koffiezet, de theedoos tevoorschijn haalt en wat lekkers op tafel zet. Haar Achterhoekse tongval is ze in alle jaren niet kwijtgeraakt. We zijn nog niet begonnen of ze begint al over het internaat waar ze na de MULO naar toe ging. Dan gaat de telefoon, morgen komt er iemand langs voor de lekkage.

Liften en praktijk
“In de vakanties ging ik terug naar Gendringen. Je kreeg dan 10 gulden voor de reis, maar die hield ik in de zak door liftend naar huis te gaan. Samen met een vriendin zocht ik dan een goede plek uit waar veel verkeer langskwam. Vrachtwagenchauffeurs of gewone automobilisten namen ons vaak snel mee. Die vonden een praatje ook wel gezellig. Voor mijn vriendin was het bijna een sport om te speuren naar kentekens met de letter ‘M’: die voertuigen kwamen namelijk uit Gelderland. Thuiskomen voelde vertrouwd, maar alles ging gewoon zijn gangetje. Ik had niet de indruk dat mijn familie mij miste. Na twee jaar theorie op het internaat was het tijd voor de praktijk.

Liefdesleven
“Tijdens een fietsvakantie met een vriendin in Valkenburg ontmoette ik Jo, een charmante en vrijgevochten mijnwerker. Het klikte meteen, maar onze relatie bleek verre van eenvoudig. Jo was niet-katholiek, en dat zorgde voor heftige conflicten en een uiteindelijke breuk met mijn streng katholieke ouders. We hadden een knipperlichtrelatie en in een periode dat onze relatie was verbroken, kreeg ik een zoon, Vincent. Uiteindelijk was de liefde voor Jo toch te sterk en trouwden we. Jo accepteerde Vincent zonder enige twijfel en behandelde hem als zijn eigen kind. Later kregen we ook nog samen een zoon, Jacques. Jo’s moeilijke jeugd als onwettig kind had hem diep getekend, en dat bleef doorwerken in ons huwelijk. Hoewel de liefde intens was, zorgden de spanningen en Jo’s onrustige aard voor grote problemen. Hij kon agressief zijn, en ik heb momenten gekend waarop ruzies escaleerden tot fysiek geweld. Uiteindelijk bleek hij ook niet trouw, wat voor mij de grens was. Toen ik besloot de relatie te beëindigen, raakte hij de weg kwijt. Ik verhuisde naar Arnhem en Jo belandde in een psychische crisis, waarin zijn agressie en verdriet verder toenamen. Uiteindelijk pleegde hij zelfmoord. Zijn dood was een dieptepunt, zowel voor onze kinderen als voor mij. Ik stond er alleen voor en moest ook financieel zien rond te komen.” 

Huizen
“Tijdens ons huwelijk had Jo geïnvesteerd in meerdere panden, ondanks dat hij geen stabiele financiële achtergrond had. Hij kocht de huizen met een hypotheek en creatieve financiële constructies, soms ook met hulp van de verkopers zelf. Na Jo’s overlijden erfde ik de panden, door kamers te verhuren had ik een extra inkomstenbron. Toch was het niet ideaal, onderhoudsproblemen en juridische kwesties rondom de verhuur zorgden ervoor dat ik uiteindelijk alles van de hand gedaan heb. Mijn leven was best complex in die tijd, ik rookte veel shag en raakte aan de drank. Dat heeft mij zelfs mijn baan op de huishoudschool in Arnhem gekost. De directeur was begripvol en regelde dat ik nog een tijdlang een deel van mijn salaris kreeg. Ik woonde in een groot pand in de Sweerts de Landasstraat in Arnhem en zolang de kinderen nog bij mij thuis woonden verhuurde ik de rest van de kamers aan studenten en andere huurders. Het was gezellig en gaf mij een gevoel van veiligheid. Ik was niet graag alleen. Maar het huis had ook veel onderhoud nodig. Toen mijn kinderen het huis uit waren was ik soms bang. Bijvoorbeeld als ik verdachte geluiden in de tuin hoorde. Uiteindelijk besloot ik het huis te verkopen en te verhuizen naar een klein appartement in Velp.”

Familiebanden
“Het was een flinke overgang. Ik hield niet van het kleine, krappe hokje waar ik woonde, met een piepkleine douche en keuken. Ik bleef zoeken naar een plek waar ik me thuis kon voelen. Uiteindelijk kwam ik in de Bouriciusstraat, bij het station in Arnhem, terecht. Daar vond ik weer wat rust. De relatie met mijn ouders en familie is altijd moeizaam gebleven. Een echte verzoening is er nooit gekomen. Ik kreeg geen steun meer en voelde me volledig buitengesloten. Zelfs toen mijn ouders overleden, erfde ik niets en werd ik niet betrokken bij het testament. Met mijn broers en zussen had ik ook weinig contact. Eén broer, die slager was, deed op een gegeven moment een toenadering, maar dat kwam meer door zijn vrouw dan uit eigen wil. De rest van de familie bleef afstandelijk. De boerenmentaliteit in mijn familie was hard en weinig vergevingsgezind. Het heeft me geleerd vooral op mezelf te vertrouwen.”

“Maar ik blijf optimistisch. Ik ben dankbaar voor mijn gezondheid en de kansen die ik heb gehad. Ondanks alles heb ik het leven licht weten te houden. Er is altijd een manier om door te gaan. En dat blijf ik doen.”