In Joure woont Janny Hanje-Piersma (81). De achterdeur is open en Janny zit in de moderne keuken, haar rollator binnen handbereik. Haar verhaal gaat over de kracht en veerkracht van de Nederlandse boerin. Het is een leven van eenvoud, verbondenheid met de natuur en een diepgewortelde trots op het werk dat ze als boerin gedaan heeft. Plezier, hard werken en sterke familiebanden lopen als een rode draad door haar verhaal. Haar man Jouke is er al een tijdje niet meer. Maar door zijn foto’s in de keuken en de woonkamer en de manier waarop ze over hem spreekt, voelt het alsof hij nog altijd bij haar is.
Jeugd op platteland
“Het was halverwege de Tweede Wereldoorlog toen ik geboren werd. Maar daar herinner ik mij gelukkig niets van. Mijn vroegste herinneringen is die van de kleine woonark in Koufurderrige, naast de boerderij van mijn grootouders. Er was maar één slaapkamer waar we met z’n allen sliepen. Omgeven door weilanden en de geur van vers gemaaid gras. Mijn vader werkte hard op de boerderij en mijn moeder zorgde voor het huishouden en ons, de kinderen. Als oudste van de vier hielp ik al op jonge leeftijd mee met het melken van de 30 koeien en andere klusjes. Ik herinner me nog goed de keren dat Sinterklaas langs de ark voer en pepernoten strooide. Dat soort eenvoudige momenten blijven me altijd bij.”
Schooltijd
“Mijn schooltijd begon in het dorpje Hommerts. Elke dag moesten we een flink stuk lopen, vaak in gezelschap van buurkinderen. Ik was een nieuwsgierig en creatief kind, altijd bezig met tekenen en handwerken. Hoewel ik linkshandig was, wat destijds niet geaccepteerd werd, zorgde mijn moeder ervoor dat ik toch met mijn linkerhand mocht schrijven. Die kleine daden van moederliefde betekenden veel voor me. Na de lagere school ging ik naar de huishoudschool in Sneek. Hier leerde ik koken, naaien en andere huishoudelijke vaardigheden. Maar ondanks mijn interesse in deze vakken, trok het boerenleven altijd meer. Toen mijn grootouders verhuisden, gingen wij op de boerderij wonen. Op mijn vijftiende begon ik steeds meer op de boerderij te helpen. Ik genoot van het fysieke werk, het contact met de dieren en het gevoel van voldoening dat het met zich meebracht. Het was een harde, maar mooie tijd.”
Het boerenleven
“Mijn liefde voor het boerenleven was diepgeworteld. Elke dag hielp ik mijn vader met het melken van de koeien. Je deed een touw om de poten zodat de koe je niet kon schoppen. Zo ging dat toen. Maar ik hielp ook met het schoonmaken van de stallen en het bijhouden van melkmonsters. We werkten vaak samen en hadden een hechte en bijzondere band. Ik herinner me de avonden waarop we de melkmonsters bekeken om te zien welke koeien het beste presteerden. Het voelde altijd als een klein succes wanneer onze inspanningen vruchten afwierpen. Naast het werk op de boerderij had ik een grote liefde voor paarden. Als kind wilde ik elk paard dat we tegenkwamen van dichtbij bekijken. Later, toen ik lid werd van een rijvereniging, deed ik mee aan wedstrijden en oefende ik met de paarden op de boerderij. Ik heb er echt enorm van genoten.”
Eigen benen
“Toen ik bijna 20 was ontmoette ik mijn man, Jouke. We zagen elkaar voor het eerst tijdens een wandeling op een zondagavond in Huisterheide bij Sint Nicolaasga. Daar was landgoed Eysinga State, een populaire ontmoetingsplek voor jonge mensen uit de omgeving. Hij had de landbouwschool gedaan en was ook boer. We trouwden in 1965. In het begin was ik vooral huisvrouw, maar al snel begon ik weer mee te werken op de boerderij die we huurden in Scharsterbrug. Het combineren van het moederschap, we hadden vier kinderen, met het werk op de boerderij was uitdagend. Maar het was een leven dat ik niet anders kende. Samen kregen we vier kinderen. Onze oudste zoon Jaap nam uiteindelijk de boerderij over, en wij verhuisden naar een huis in hetzelfde dorp. Ondanks de verhuizing bleef ik betrokken bij de boerderij. Ik ging vaak terug om te helpen met de dieren en de dagelijkse taken. Ook nu ga ik er nog dagelijks heen, om even de krant te brengen en koffie te drinken. De boerderij is altijd een belangrijk deel van mijn leven geweest.”
Veranderingen en mechanisatie
“De wereld van het boerenleven veranderde snel. Vanaf de jaren ’50 en ’60 zagen we de opkomst van mechanisatie. Melkmachines vervingen het handmelken, en tractors namen het werk van paarden over. Deze veranderingen maakten het werk efficiënter, maar brachten ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Het boerenleven ontwikkelde zich van een handmatige, op traditie gebaseerde manier van werken naar een moderne onderneming.”
Moeilijke tijd
“De meest emotionele periode in mijn leven begon toen mijn man Parkinson kreeg. Het begon met kleine signalen: een trilling hier, een stijfheid daar. Maar al snel werd duidelijk dat het meer was dan alleen ouderdom. Jouke had steeds meer hulp nodig. Zelf had ik ook de nodige zorg nodig. Een zenuw in mijn been viel uit en ik moest ook nog een nieuwe heup krijgen. Ondanks mijn eigen problemen, bleef ik voor hem zorgen. Tijdens mijn revalidatie kreeg Jouke een longontsteking. Hij werd naar het ziekenhuis gebracht, waar de dokters weinig hoop hadden. Ze konden niets meer voor hem doen, en hij kwam naar huis om daar te sterven. Dat is nu zeven jaar geleden. Dit hele proces was hectisch en emotioneel zwaar.”
“Ondanks zijn ziekte vierden we nog ons 50-jarig huwelijk met familie en vrienden. Het was mooi en verdrietig tegelijk; we waren omringd door geliefden, maar ik kon zien dat Jouke het nauwelijks aankon. De dag dat hij stierf, voelde ik een intens verdriet dat moeilijk in woorden te vatten is. “
“De man met wie ik mijn leven had gedeeld, de vader van mijn kinderen, was er niet meer. Het was een tijd van rouw en verandering. Maar ik vond troost in de herinneringen en in het werk dat we samen hadden opgebouwd. Nu ik terugkijk, zie ik een mooi leven vol hard werken, liefde en verbondenheid met de natuur. De periode waarin ik mijn kinderen kreeg, vind ik misschien wel de mooiste tijd. Het boerenleven heeft me gevormd. Ik ben trots op de rol die ik heb gespeeld in de geschiedenis van onze familieboerderij. Hoewel ik niet meer hele dagen op de boerderij ben, blijft het een belangrijk deel van wie ik ben. Mijn kinderen en kleinkinderen zijn nu degenen die de traditie voortzetten. En ik ben trots op hoe zij omgaan met de uitdagingen en veranderingen in de landbouw. Deze wereld is drastisch veranderd. De schaalvergroting, mechanisatie en economische druk hebben het boerenleven complexer gemaakt. Toch geloof ik dat de kern van het boerenleven – de liefde voor het land en de dieren en de voldoening van hard werken – altijd zal blijven bestaan.”
Claskes Schrijfhuis 
Wat prachtig geschreven Claske, ik voel tijdens het lezen de liefde van Janny voor het leven en alle fases die zijn gepasseerd. Bedankt hiervoor.
LikeLike
Wow…wat een mooi geschreven verhaal ♥️
Groet en een fijne dag, Samira
LikeGeliked door 1 persoon